‘Danke schön. Hast du nicht kleiner? Das zou fijn zijn’

Vroege kerstsfeer  in vesting Bourtange

BOURTANGE – Terwijl heel Nederland nog bezig is met sinterklaasinkopen werd in het eerste weekend van december al de Kerstmarkt gehouden in Bourtange (de eerste in de rij van drie) . Er werden busladingen Duitsers verwacht, die er ook kwamen. Maar toch ook best veel Nederlanders, die de verleiding niet konden weerstaan. Een sfeerimpressie van een buitengewoon sfeervolle markt, mede door de hardnekkige mist, die erbij hoort in dit jaargetijde.

Dit wordt het rustigste weekend, werd gesteld.  Nou, bij de ingang telt Sanne vanuit een wachthokje de  bezoekers. In de eerste twintig minuten worden er 263 mensen geteld. De eerste indruk is goed. Hoewel Bourtange toch een beroemde vestingstad is, wordt het pas aangegeven na Vlagtwedde. Nou ja stad, het is best klein.  We beginnen maar eens aan een plaatselijk lekkernij, Spekdikken, want het is al bijna middag. “Beter dan frikandellen”, prijst de verkoper aan. Beter en vooral lekkerder. Het zijn niet alleen de kraampjes, maar minstens zo leuk zijn de kleine, ouderwetse winkeltjes. “Ik kom meteen in de kerstsfeer”, zegt een vrouw in het Gronings. “Oh, ik dacht dat stoe noast mie stundst”, zegt ze, vergissend met de verslaggever. Zoals gezegd: het zijn niet alleen maar Duitsers, die geen Sinterklaas vieren. Een stel komt uit de stad Groningen. “We zouden naar Oldenburg, maar het is zo mistig en om dan ’s avonds terug te rijden, leek ons geen goed idee. Daarom zijn we hier gestrand.”   Overigens: de kerstmarkt duurt tot negen uur  ’s avonds. “En niet tot zes uur”, zeggen Anne en Jitske Kramer- plaatsgenoten van de verslaggever, die dit hebben gelezen in het Dagblad. Een groepje Duitsers zegt hier voor de derde keer te zijn. “We komen uit Hannover en Delmenhorst”, vertellen ze in het Duits. “Het is wunderschon hier. In Duitsland is het alleen maar eten en drinken. In Hannover kom ik alleen voor de glühwein. Hier heb je meer kunstwerken en andere ‘schöne sachen’. En we overnachten altijd in de vesting.”   Ook de verkopers spreken Duits. Hoewel zo goed mogelijk. “Danke schon. Hast du auch kleiner? Das zal fijn zijn”, horen we in steenkolen Duits. Je weet niet wat je ziet. Zo komen we terecht in een winkel vol klokken. Waaronder een Amsterdamse ‘staande horloge’. Van een wortelnotengefingeerde kast. In een andere winkel zoeken EHBO-ers mutsen. “Wie hebben ‘kaole’ oortjes”, luidt de verklaring. Kerstmutsen zijn er, evenals kerstpetten (!). Opwarmen kun je bij de gluhweintent. Waar het winterse vocht al vroeg vloeit. En er is genoeg, blijkt uit het enorme vat. Intussen staan de ‘Klooster Smartlappers’ klaar op het podium. Op het marktplein, met zijn enorme kerstboom. Hoewel eten en drinken niet centraal staan, is er genoeg verkrijgbaar, zoals ‘Krobi Brot’ of ‘Bourtanger Schmikkelvleesch’.  Of: ‘als je worst lust’.  “U mag rustig proeven hoor, of rustig doorlopen”, krijgen we te horen. De ‘tik aan worst’ is te verleidelijk.  “Duitsers zijn ook gek op worst, maar dan niet te kruidig”.  Of neem de lekkerste jam. ‘Om je vingers bij af te likken’, luidt de slogan. De verkopers zijn wel heel kerstelijk uitgedost. “Volgende week nog erger”, verzekert de man zich.  “Lust u ook koffie?  Koffie met brandnetels is lekker en heel gezond”, wordt ons verzekerd.  De sfeer is gemoedelijk (geen opdringerige verkopers) en gezellig.  Wolst du tanzen?’, vraagt een Duitse vrouw aan manlief, in een kerststal. “Nee, ik wille met ein ezel tanzen”, luidt het romantische antwoord.  Een vader danst op de muziek met zijn kinderwagen. Wat het aanbod betreft, we zien veel zelfgemaakte spullen, veel werken op boomstammetjes. “Dat kan ik zelf ook wel”, merkt eega op. “Maar u kunt hier wel ideeën opdoen”, zegt een standhouder terecht. Want een kerststukje op een bezem, daar moet je maar eens opkomen. En de ijsberen op een bal, die zijn ook bijzonder. En na te maken. “Maar deze ijsberen zijn beschermd”, zegt de verkoopster. Ideeën doet ze ook op bij het kinderplein, van Genootschap van Kwatsch en Meesterwerk. Creatief zijn ook de ovenschaaltjes. ‘Ik kan zo goed koken dat het brandalarm er enthousiast van wordt’,  luidt de tekst op de bodem. Intussen treedt het koor op en zingt ‘Steek de kaarsjes aan, ga bij de kerstboom staan’.  “War es gut?”, wordt het publiek gevraagd. Tijd voor warme chocolade. Dit doen we op een verwarmd terras. Bij de warme kachel met  Onder de klanken van ‘I wish you Merry Christmas’ doen we de behoefte op de verwarmde wc, bijna in de keuken van het woonhuis. Met ook hier, een winkeltje ernaast.  Curieus is ‘Sikkepit’, het Keltische gedeelte. “Koud? Ik heb niet voor niets zoveel drank bij me”, zegt de verkoper van sterke drank. We maken dan nog een rondje of spaziergang, over de wallen. “Dat is de Nordsee”, horen we Duitsers over het onderliggende water.  Terwijl wij vertrekken wordt het steeds drukker. Sanne telt om 14.25 uur precies 1466 bezoekers.  We dalen af maar de parkeerplaats. Beneden zien we prachtig versierde huisjes. “Is dat ook een winkel?”, vragen we aan de eigenaar.  “Nee, hier woon ik”, zegt hij. Aan de muur hangt een prachtig decor van Kerst. Onze dochter vindt tussen de Kerstspullen een detail. Een Sinterklaas. Oh ja, die komt eerst nog….Je waande je even in de vroege Kerst en wat de vesting betreft…het jaar 1742. Dit maakt de Kerstmarkt van Bourtange zo bijzonder. En dan hebben we de avond nog niet eens meegemaakt. Mocht het zo mistig blijven, je kunt hier ook overnachten….