‘Als er één wijk in de stad is waar bewoners een mening hebben en niet onverschillig zijn, is het wel de Oosterparkwijk’

In de Oosterparkwijk hebben bewoners het voor het zeggen

GRONINGEN – Een uniek en bijzonder experiment: vanaf 1 januari heeft de Oosterparkwijk een eigen Coöperatieve Wijkraad waarmee de Oosterparkers meer zeggenschap krijgen in hun eigen wijk. Uniek, omdat de Oosterparkwijk de enige wijk in Nederland is met een eigen Coöperatieve Wijkraad, bijzonder omdat alle wijkbewoners die in de Wijkraad en het Wijkpanel zitten, via loting zijn gekozen. De Wijkraad moet samen met de inwoners eventuele problemen oplossen én de verschillen tussen de bewonersgroepen kleiner maken, vertelt aanjager en projectleider van de Coöperatieve Wijkraad Frank Brander. De gemeente steunt het initiatief met een jaarlijks bedrag van 200.000 euro. “Vertrouwen in de bewoners, dát is de gedachte. Mensen kunnen zelf veel meer oplossen dan ze in eerste instantie denken. Meer wijsheid in de wijken, dat willen we ermee bereiken.”

Het initiatief voor de Coöperatieve Wijkraad kwam van een aantal bewoners zelf. De Democratic Challenge, een 3-jarig experimenteer- en leerprogramma gericht op vernieuwing van de lokale democratie, was voor hen een goed uitgangspunt voor meer zelfstandigheid in de Oosterparkwijk. “De Coöperatieve Wijkraad is samen met de bewoners, een aantal raadsleden, wethouder en burgemeester en onderzoekers van de RUG ontwikkeld. Veel dingen kunnen mensen zelf op pakken, maar ze zijn het een beetje verleerd. Vaak wordt er te veel naar de overheid gekeken”, weet Frank Brander die ook Gebiedssecretaris voor de Oosterparkwijk is. “Als iemand voortdurend te hard door de straat rijdt  of wanneer er ergens afval gedumpt wordt, bellen mensen de gemeente. Dit soort zaken kun je als wijk vaak ook prima zelf oplossen. De Oosterparkwijk is ook een wijk waar verschillende bevolkingsgroepen langs elkaar heen leven. Aan de ene kant heb je de mensen die er zijn opgegroeid, er al hun hele leven wonen, waarvan een deel kampt met langdurige werkloosheid dat van generatie op generatie doorgegeven wordt. Ze blijven ook nog eens allemaal bij elkaar wonen. Aan de andere kant heb je de hoogopgeleiden die er zijn komen wonen. Dat levert over en weer irritaties op. Er is veel kritiek op elkaar. Het zou mooi zijn dat die verschillen kleiner worden, dat mensen elkaar meer gaan respecteren. De Wijkraad en het Wijkpanel kunnen daar een belangrijke rol in spelen. En bovendien: de Oosterparkwijk is bij uitstek geschikt om zo’n project uit te proberen. Als er één wijk in de stad is waar bewoners een mening hebben en niet onverschillig zijn, is het wel de Oosterparkwijk.”

De Wijkraad telt 17 mensen, het Wijkpanel 400. Alle wijkbewoners die in de Wijkraad en Wijkpanel zitten zijn gekozen. Je kunt jezelf –hoe graag je ook iets wilt betekenen- niet aanmelden voor zitting in één van beide. De leden zijn namelijk via loting gekozen. “We kiezen bewust voor een afspiegeling van de wijk. Wanneer mensen zich kunnen opgeven krijg je alleen de usual suspects. De haantjes-de-voorsten of de actievelingen. Op zich ook niets mis mee, maar om juist die betrokkenheid wijkbreed te creëren hebben wij voor loting gekozen. En jongeren geven zich sowieso niet zo snel op. Nu hebben we een mooie afspiegeling van de Oosterparkwijk. Zowel mannen als vrouwen, hoog en laag opgeleid en in alle leeftijdscategorieën. Op dit moment zitten er 220 wijkbewoners in het panel. Binnenkort houden we weer een nieuwe loting. Gemiddeld is vijftien procent geïnteresseerd. Dat is een behoorlijk hoog percentage. De eerste discussie heeft inmiddels via een online chatgroep plaatsgevonden. Van de 220 panelleden hebben er 78 ruim een uur gediscussieerd over zaken die aandacht nodig hebben. Welke dat zijn? Straatvuil en hondenpoep, verkeersveiligheid, drugsoverlast bij jongeren en eenzaamheid en zorg zijn onderwerpen die leven in de wijk.”

‘Je hebt mensen die zeggen: je moet heel duidelijke kaders geven, anders bouwen ze straks roze zandkastelen of sluiten alle straten af voor auto’s. Ridicule voorbeelden. Ik heb er juist vertrouwen in dat wijkbewoners goede beslissingen nemen’

Nu is het niet zo dat de wijk alles zelf voor het zeggen heeft. Over wat wel en wat niet, zijn vooraf duidelijke afspraken gemaakt, vertelt Brander. “We hebben spelregels opgesteld. De Coöperatieve Wijkraad gaat niet over wijk overstijgende zaken, de openbare orde, bestemmingsplannen en niet over afspraken tussen burger en overheid. Ook hebben we afspraken gemaakt over de duur van de zitting en de vergoeding ervan. Een persoon kan maximaal 2 jaar zitting nemen in de raad of het panel. Per jaar stelt de gemeente 200.000 euro ter beschikking. Een behoorlijk bedrag, zeker. Het kan zijn, dat wanneer het niet allemaal besteed wordt, het bedrag wordt bijgesteld, dat weten we nog niet. Met dat geld kan de wijk zelf zorgen voor meer groen, of besteden aan verkeersveiligheid. Maar ook: willen ze zelf het groen onderhouden en het geld steken in een speeltuin; prima. Dat maakt het project ook zo bijzonder. Het zal ook best even spannend worden, wanneer er iets binnenkomt bij de gemeente. Zet je dat door naar de Wijkraad, of pakken we het zelf op? Zoiets moet groeien. We moeten een gezonde balans zien te vinden. Je hebt mensen die zeggen: je moet heel duidelijke kaders geven, anders bouwen ze straks roze zandkastelen of sluiten alle straten af voor auto’s. Ridicule voorbeelden. Ik heb er juist vertrouwen in dat wijkbewoners goede beslissingen nemen.”

Muzjda                Behruz (30) woont in de Oosterparkwijk. Toen ze werd gevraagd om zitting te nemen in de raad bedacht ze zich geen moment. Je moet je stem laten horen als je de kans hebt, vindt ze. “Dat heb ik altijd gedaan. Ook bij studentenverenigingen deed ik dat. Het past gewoon heel erg bij mij. En je kunt er mensen mee helpen die dat wat moeilijker vinden om hun stem te laten horen. Ik hoop dat we meer veiligheid voor kinderen en huisdieren kunnen bereiken. In sommige straten wordt structureel te hard gereden. In de Klaprooslaan bijvoorbeeld. Daar wordt –vooral na acht uur ’s avonds- het gas flink ingetrapt. Terwijl er dan nog kinderen op straat lopen. In onze wijk zijn al behoorlijk wat ongelukken gebeurd. Daar zou ik graag iets aan doen. Net als dat ik afspraken zou willen maken over tijden waarop het rustig moet zijn. Gezelligheid, ja graag, maar wel binnen bepaalde tijden. Wat ik leuk vind aan de Oosterparkwijk? Hier gaan mensen als familie met elkaar om. Iedereen staat voor elkaar klaar. Het is een heel gezellige wijk. Van de Wijkraad verwacht ik dat er niet alleen onder de leden gedachten en ideeën worden uitgewisseld maar dat we manieren bedenken om ook daarbuiten naar stemmen luisteren. Dat we mensen ook activeren om hun stem te laten horen. Ik hoop dat we na twee jaar kunnen zeggen dat het zin heeft gehad. Dat we samen van de Oosterpark een nog mooiere en betere wijk hebben kunnen maken.”

Petra Brouwer (50) is raadslid voor GroenLinks in Groningen. Zij zit ook in de Coöperatieve Wijkraad. “De Oosterpark ligt in mijn hart. Ik ben er opgegroeid. Tot mijn 22e heb ik er gewoond. Het dorpsgevoel is me altijd bijgebleven. De Oosterpark omarmt je. Het is jammer dat er een stempel op de wijk rust omdat dat er vaak rellen zouden zijn. Zo ken ik de Oosterpark niet. De sfeer is warm en prettig. De diversiteit in de wijk op woon- en leefgebied, boerderijtjes, flats, koop- en huurwoningen, brengt ook een verscheidenheid aan mensen met zich mee. Ik vind het een bijzonder project; vanuit de eigen leefomgeving meer zeggenschap krijgen. Dan moet je ergens beginnen. Die ontdekkingsreis maken lijkt me alleen al leuk. Wat ik ervan verwacht? Dat is een lastige. Dat kan heel verrassend zijn. We zullen ontdekken wat werkt en wat juist niet. En of we het kunnen uitrollen voor andere wijken in de stad. Ik hoop vooral dat de mensen in het Oosterpark er zelf iets aan hebben. Dat ze zich realiseren dat ze iets te zeggen hebben. En dat ze het resultaat zien van hun eigen inbreng. Ik heb er echt zin in!”